วันอังคารที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2555

พระแม่คงคา เทพผู้รักษาสายน้ำ


พระแม่คงคา มีประวัติดั้งนี้พระองค์เป็นพระธิดาของท้าวหิมวัตและพระนางเมนกามีน้องสาวนามว่าพระอุมาภควตีซึ่งทรงเป็นพระชายาของพระศิวะ ตามคติความเชื่อของอินเดีย ว่ากันว่าพระองค์ทรงปลาใหญ่หรือจระเข้เป็นพาหนะ




พระองค์เป็นเทวีผู้ให้กำเนิดสายน้ำ คงคาตามความเชื่อของชาวอินเดีย และนอกจากนั้นชาวฮินดูยังเชื่อว่าสายน้ำคงคานั้นสามรถชำระล้างบาปของตนได้ พระนางคงคานั้นไม่ได้มีปางอันใดเนื่องจากว่าไม่มีการแบ่งภาคลงมาเกิดแต่มีการร่วมกับองค์พระศิวะในปาง คงเคศวรนั้นเอง นอกจากนั้นก็จะคงพบในรูปเคารพของพระศิวะโดยพระองค์จะปรากฏในเทวลักษณะที่เป็นน้ำไหลจากมวยผมของพระศิวะ



พระแม่คงคาเป็นผู้ดูแลรักษาสายน้ำคงคา ซึ่งถือเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ไหลมาจากสวรรค์ ซึ่งในอินเดียนั้นมีแม่น้ำหลายสายเช่น

แม่น้ำสรัสวตี (เชื่อว่าไหลมาจากพรหมโลก)
แม่น้ำซันโตชี(พระแม่ซันโตชีธิดาของพระพิฆเนศเป็นผู้ดูแล)
แม่น้ำคงคา(พระแม่คงคาเป็นผู้ดูแล)
แม่น้ำยมุนาหรือยมนา(เชื่อว่าเป็นแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ของพระวิษณุเทพ)

น้ำจากคงคานั้นถือว่าเป็นน้ำที่สามารถชำระบาปของมนุษย์ทั้งหลายได้ ซึ่งแม่น้ำที่ใช้ชำระบาปของมนุษย์ได้จะมีอยู่สองสายคือ

แม่น้ำคงคาตลอดสาย
แม่น้ำยมนา

บริเวณต้นน้ำที่เขายาดาคีรีของ ท่านฤาษียาดาชี ซึ่งเป็นที่ประทับขององค์ลักษมีนาราซิมฮา แม่น้ำคงคานี้เมื่อจะประกอบพิธีต่างๆ จะต้องนำน้ำจากพระคงคานี้ไปร่วมในพิธีด้วย

โดยปกติแล้วบรรดาฤาษีในอินเดียจะมีหม้อน้ำติดตัวอยู่เสมอ ซึ่งจะบรรจุน้ำจากแม่น้ำคงคา บริเวณที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์ที่สุดคือ "ตริเวนี" หรือที่คนไทยเรียกติดปากว่า "จุฬาตรีคูณ" ซึ่งมีแม่น้ำคงคาและยมนาใหลมาบรรจบกัน และเชื่อว่ามีแม่น้ำสรัสวตีไหลมาจากใต้ดินมาบรรจบกันที่นี่ด้วย ชาวฮินดูนิยมที่จะตักน้ำจากแม่น้ำคงคาไปใช้ในการสรงน้ำเทวรูปและอาบกิน


เทวะลักษณะของพระแม่นั้น โดยทั่วไปจะวาดมีสี่กร และทรงจระเข้เป็นพาหนะ มีตรีศูลย์เป็นอาวุธ มีหม้อกลาฮัม และหม้อน้ำ บางครั้งก็จะวาดมีสองกร และทรงอาวุธตรีศูลย์ แต่ส่วนมากที่จะได้เห็นกันก็คือ จะแสดงองค์เป็นสตรีที่ยื่นหน้าออกมาจากมวยพระเกศของพระศิวะเจ้า และมีสายน้ำพ่นออกมาจากปาก


เครื่องสังเวยบูชาพระแม่คงคา

               หลักทั่วไปในการสังเวยบูชาเทพ  ขั้นแรกจะทำด้วยจิตเครพ  ขั้นต่อมาจะเป็นการสักการะด้วยมือ  ส่วนถ้าผู้ใดมีกำลังมากก็สามารถหา  เครื่องบูชามาเป็นศิริมงคลมากขึ้นไปอีก  สิ่งขิงที่มีสิริมงคล  ได้แก่ ดอกไม้ชื่อด้วย  สีดี เช่นดาวเรือง มะลิ บัว ดอกรัก กุหลาบ เป็นต้น จำพวกอาหารก็จะเป็นอาหารจำพวกมังสวิรัติ หรือขนม นม เนยต่างๆที่ชื่อเป็นสิริมงคล

       สิ่งของที่อาจถวายเป็นพิเศษกับพระคงคาคือ ดอกบัวโกมุท หมากพลู และนอกจากนี้พิธีลอยกระทงก็เป็นการเคารพบูชา  เพื่อขอขมาพระคงคาเช่นกันซึ่งถือว่า ธูป เทียน ดอกไม้ และสิ่งที่อยู่ในกระทงก็เป็นเครื่องสังเวย


การบูชาแม่คงคา 

โดยทั่วไปในอินเดียการบุชาแม่คงคาจะกระทำการเหมือนเทพองค์อื่นๆคือ จะบูชาด้วยการอารตี และสวดมนต์พระเวทย์ ซึ่งเครื่องบูชาในถาดอารตีจะประกอบด้วย

ดอกไม้สีส้มหรือสีเหลืองและดอกบัว

ผลไม้ที่มีรสหวานเท่านั้น 5 ชนิด

น้ำนม

ตะเกียงน้ำมัน

กำยาน

ขนมหวาน

และจะทำการบูชาแม่คงคาที่ริมแม่น้ำคงคา(ในอินเดีย) แต่ถ้าเป็นในต่างเมืองเช่นเมืองไทย อาจจะทำการบูชาต่อหน้ารูปแม่คงคา หรือที่แม่น้ำใหญ่ และลอยเครื่องบูชาบางส่วนไปกับสายน้ำ เว้นไว้แต่ตะเกียงกับกำยาน เครื่องบูชาที่เหลือก็จะนำมาเก็บไว้รับทานเพื่อเป็นมงคลหรือแจกจ่ายเพื่อทำทานต่อไป

คาถาบูชาพระแม่คงคา


โอม   อัคคีคงคานัง   วาโยอาโปธรณี  นะ  มะ  พะ  ทะ
ทุติยัมปิ   อัคคีคงคานัง   วาโยอาโปธรณี  นะ  มะ  พะ  ทะ
ตะติยัมปิ   อัคคีคงคานัง   วาโยอาโปธรณี  นะ  มะ  พะ  ทะ


ขอบคุณรูปภาพจาก http://www.siamganesh.com/

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น